Çoklu Zeka Kuramı | Howard Gardner

Merhaba arkadaşlar, bu yazımda sizlere Gardner’ın çoklu zeka kuramını ve kaç çeşit zeka kuramı olduğunu anlatacağım. Fakat asıl anlatmak istediğim ise çoklu zeka kuramını eğitimde nasıl kullanabileceğimiz olacak.

Kg37L2

Diğer yazılarımda olduğu gibi sizlere en basit, en sade haliyle anlatmak istiyorum.
Çoklu zeka kuramını oluşturan kişi Howard Gardner’dır. Gardner bütün zeka kuramlarını bir anda bulmamıştır. Hepsini aşama aşama çalışma kat ederek bulmuştur ve şuanda 8tane çoklu zeka kuramı bulunmaktadır. Çoklu zeka kuramına göre herhangi bir zeka çeşidinin üstün olması zeki veya düşük zekalı olduğunu göstermez. Bütün zeka çeşitlerinin hepsi her insanda mevcuttur fakat baskınlık farklılık gösterir. örnek vermek gerekirse benim mantıksal zekam diğerlerine göre daha yüksektir daha baskındır, bu benim aşırı zeki olduğumu göstermez benim bu alanda daha iyi olacağımı gösterir. Ben bunu biliyorsam bunun farkındaysam sözel zekayı kullanarak çalışmalar yapmak yerine mantıksal zekaya yönelik çalışmalar yaparak öğrenme hızımı ilerletebilir ve daha verimli ders çalışmış olurum.
EINSTEIN’ın meşhur sözünü hatırlayacak olursak; “Aslında herkes dahidir. Ama siz kalkıp bir balığı ağaca tırmanma yeteneğine göre yargılarsanız, tüm hayatını aptal olduğuna inanarak geçirecektir.
Aslında Einstein’ın bu sözünden çoklu zekayı çıkartabiliriz. Herkesin başarılı olabileceği bir alanın olduğunu söylüyor ve eğer kişi bu başarılı olabileceği alanda uğraş vermezse başarısız olma ihtimalinin yüksek olduğundan bahsediyor.
Gardner çalışmalarını sürdürmeyi devam ettirmektedir. Yani ileride daha yeni zeka kurumlarını da bulabilir…

Gardner’in çoklu zeka kuramları şöyledir;

1 – Doğacı Zeka: Doğayı tanıma ve anlama, yaşayan canlıları tanıma, doğanın dengesini anlama, canlıları tanıma ve sınıflandırma yeteneğidir.

2 – Sosyal (Kişilerarası) Zeka: Bireyin çevresindeki kişilerin isteklerini, duygularını ve ihtiyaçlarını anlama, yorumlama ve kişilerle etkili iletişim kurabilme yeteneğidir.

3 – Mantıksal (Matematiksel) Zeka: Bu alan mantık, soyutlamalar, nedenleme, numaralar ve eleştirel düşünmeyle ilgilidir. Örneğin, kuram çarpma işlemini kolayca öğrenen bir çocuğun, bu görevde zorluk yaşayan bir çocuğa göre daha zeki olduğunu söylemez. Basit çarpma işlemlerinde uzmanlaşmak için zaman harcayan bir çocuk çarpma işlemini farklı bir yolla öğrenebilir Gardner IQ testlerinin sadece sözel ve mantıksal-matematiksel yetenekleri ölçtüğünü savunur.

4 – Görsel (Mekansal) Zeka: Bu alan görsel-uzamsal yargılar ve zihnin gözüyle görselleştirme yeteneğiyle baş eder. Bu zekâ türüne uygun olan meslekler artist, tasarımcı ve mimarlıktır. Uzamsal zekâya sahip bir insanın yap-boz oyunlarında da iyi olduğu görülmektedir.

5 – İçsel Zeka: Kişinin kendisi hakkında sahip olduğu gerçek bilgi ve anlayış ile uyumlu davranışlar sergilemesi ve kendisini tanıma yeteneğidir.

6 – Bedensel Zeka: Bir ürünü ortaya koymak, bir problemi çözmek, kendini ve duygularını ifade edebilmek için vücudun bir bölümünü veya tamamını kullanabilme yeteneğidir.

7 – Müziksel (Ritimsel): Bireyin müzikle, müziksel ve ritimsel formlarla kendini ifade edebilme, müzik ritimlerini algılayabilme yetenekleridir.

8 – Sözel (Dilsel): Bu alan kelimelerle konuşma veya yazma becerisiyle ilgilidir. Yüksek sözel/dilsel zekâya sahip insanlar için kelimeleri ve dilleri öğrenmek kolay gelir. Okuma, yazma, hikayeler anlatma ve kelimeleri tarihleriyle birlikte hatırlamada iyidirler. Okumaya, not tutmaya, dersleri dinlemeye ve öğrendiklerini tartışmaya eğilimlidirler. Sözel/dilsel zekâya sahip kişiler yabancı dilleri çok kolay öğrenebilmektedir.
Kaynak :https://tr.wikipedia.org/wiki/Çoklu_zekâ_kuramı

Çoklu zekayı ve çoklu zekada yer alan kuramları kısaca sizlere anlattım. Şimdi bir sınıf düşünün ve bu sınıftaki öğrencilerin hepsinin aynı zeka kuramına sahip olmayacağını takdir edersiniz. Her öğrenci farklı bir zeka kuramına sahiptir; kimisi matematiksel zekaya kimisi sözel zekaya kimisi bedensel zekaya kimileri de diğer zeka çeşitlerine sahip olabilirler.

Bu noktada sorulan soru şu: Bir sınıftaki her öğrenci farklı zeka çeşidine sahipse bir konuyu bütün sınıfın anlayacağı şekilde nasıl anlatabiliriz?

Bu soruyu cevaplamak için çoklu zeka kuramını kullanarak ders anlatmak yerinde bir karar olacaktır.

Örnek vermek gerekirse; Bilgisayar dersinde öğrencilere algoritmanın ne olduğunu akış diyagramıyla anlatalım.

Öncelikle derste öğrencilere sunuş yoluyla algoritmadan biraz bahsettik.
Daha sonra akış diyagramı olan programın çalışma mantığından bahsettik.
Bütün öğrencilerin zihninde biraz da olsa bir şeyler canlandı.
Daha sonra akış diyagramı olan programı tanıttık, nasıl kullanıldığını gösterdik.
Daha sonra uygulamalı olarak 1’den 100’e kadar olan sayıları ekrana yazdıran programın akış diyagramını bilgisayarda somut bir şekilde oluşturduk ve akış diyagramını çalıştırarak öğrencilere nasıl çalıştığını gösterdik.
Daha sonra öğrencilerin daha iyi anlaması için istasyon tekniğini kullanmak istedik ve her masaya görevlerine göre isimler verdik. Örnek vermek gerekirse birinci masa başla komutu, ikinci masa değişken komutu üçüncü masa döngü komutu dördüncü masa döngünün içinde yer alan ekran çıktısı komutu beşinci masa karar komutu yani eğer 100 olmadıysa devam et eğer yüz olduysa bitir diyagramına geç, altıncı masa ise bitir komutunu verdik.
Her öğrenci istasyon tekniğine uygun olarak verilen komutları aynısını yerine getirircesine bir hareketle görevlerini yerine getireceklerdir.

Böylece yapılan çalışmada çoklu zeka kuramı uygulanmış oldu. Çoklu zeka kuramına yer alan yerleri anlatmak gerekirse;
En önce sunuş yoluyla anlatılması sözel zekaya vurgu yapmaktadır.
Akış diyagramının çalışma mantığından bahsetmek uygulamalı olarak göstermek hem mantıksal zekaya hem de görsel zekaya vurgu yapmaktadır. Yine çalışırken göstermek oradaki çalışma mantığını görmesi açısından yine hem mantıksa zekaya hem de görsel zekaya vurgu yapmaktadır.
Daha sonra istasyon tekniğini kullanarak hem görsel zeka hem sözel zeka hem oradaki işleyişin birbiriyle alakalı olan bağlantıyı kontrol etme açısından mantıksal zeka orada bir grupla birlikte kinestetik(hareket) anlamda çalışma sağlandığı için hem bedensel zeka hem de grupla olan çalışmanın sağladığı kişilerarası iletşimden dolayı sosyal zekaya vurgu yapmaktadır.

Yani kısacası Gardner’in çoklu zeka kuramını kullanarak ve aynı zamanda yöntem tekniklere de başvurarak bütün öğrencilerin dikkatini çekmiş ve onların daha iyi anlamaları açısından eğitimi daha verimli ve kaliteli hale getirmiş olduk…

 

One thought on “Çoklu Zeka Kuramı | Howard Gardner

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir